โครงสร้างพื้นฐานความเย็นสิ่งจำเป็นต่อการอยู่รอดในยุคโลกเดือด

การเปิดตัวรายงาน Global Cooling Watch 2025 ของโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Environment Programme: UNEP) ในการประชุมสภาภาคีอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ครั้งที่ 30 หรือ COP30 ระหว่างวันที่ 10–21 พฤศจิกายน 2025 ณ เมืองเบเล็ง ประเทศบราซิล เผยให้เห็นแนวโน้มที่น่ากังวลว่า

“ปัจจุบันมีประชากรมากกว่า 1 พันล้านคนทั่วโลก ที่ยังขาดการเข้าถึง โครงสร้างพื้นฐานความเย็น (Cooling Infrastructure) ที่เพียงพอ และตัวเลขนี้อาจเพิ่มขึ้นเป็น 3 พันล้านคนภายในปี ค.ศ. 2050 หากไม่มีการดำเนินการอย่างเร่งด่วน – COP30”

รายงานระบุว่า คลื่นความร้อน (Heatwaves) เป็นภัยพิบัติด้านภูมิอากาศที่คร่าชีวิตผู้คนมากที่สุดทั่วโลก โดยเฉพาะในเขตเมืองที่อุณหภูมิอาจสูงกว่าพื้นที่โดยรอบถึง 5–10°C จากผลของ ปรากฏการณ์เกาะความร้อนเมือง (Urban Heat Island Effect) ทำให้ความต้องการใช้พลังงานเพื่อการทำความเย็นทั่วโลกอาจ เพิ่มขึ้นมากกว่าสามเท่า และส่งผลให้การปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพิ่มขึ้นเกือบสองเท่า จากระดับฐานปี ค.ศ. 2022 ไปสู่ 7.2 พันล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (CO₂e) ภายในปี ค.ศ. 2050

ในขณะเดียวกัน ความต้องการใช้ไฟฟ้าจะพุ่งสูงสุดในช่วงคลื่นความร้อน โดยเฉพาะในภูมิภาค แอฟริกาและเอเชีย ซึ่งกำลังเผชิญอุณหภูมิที่รุนแรงขึ้น การเติบโตของประชากรที่รวดเร็ว และกำลังซื้อที่จำกัด จึงมีความจำเป็นเร่งด่วนในการสร้าง ระบบทำความเย็น (Cooling Systems) ที่เข้าถึงได้ในราคาย่อมเยาและเป็นธรรม

รายงานยังเสนอแนวทาง “Sustainable Cooling Pathway” หรือ เส้นทางสู่การสร้างความเย็นที่ยั่งยืนและลดความเหลื่อมล้ำ โดยเน้นมาตรการเชิงออกแบบและการวางแผนแบบบูรณาการ ภายใต้แนวคิด

Passive Design หรือ การออกแบบสถาปัตยกรรมที่พึ่งพาระบบธรรมชาติ
การใช้ เทคโนโลยีประหยัดพลังงาน และ ระบบทำความเย็นที่มีประสิทธิภาพสูงและศักยภาพต่ำต่อการเกิดภาวะโลกร้อน (low-GWP refrigerants)
การพัฒนาเมืองและโครงสร้างพื้นฐานตามแนวทาง เมืองคาร์บอนต่ำ (Low-Carbon Cities)
การส่งเสริมให้ประชาชนทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงโครงสร้างพื้นฐานความเย็นที่ยั่งยืนในราคาที่เป็นธรรม

แนวทางนี้สามารถ ลดความต้องการใช้อุปกรณ์ทำความเย็นได้ประมาณ 40% และ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ถึง 64% เหลือเพียง 2.6 พันล้านตัน CO₂e และหากพลังงานไฟฟ้ามาจากแหล่งคาร์บอนต่ำ จะสามารถลดได้เหลือเพียง 0.2 พันล้านตัน CO₂e ภายในปี ค.ศ. 2050

รายงานย้ำว่า “Cooling infrastructure is essential, not a luxury, for people in a world that is getting hotter.”

โครงสร้างพื้นฐานความเย็นไม่ใช่สิ่งฟุ่มเฟือยอีกต่อไป แต่คือสิ่งจำเป็นต่อการมีชีวิตอยู่ในโลกที่ร้อนขึ้นทุกวัน ดังนั้น การวางแผนและออกแบบระบบความเย็นอย่างยั่งยืนจึงเป็นหัวใจสำคัญในการปกป้อง สุขภาพ คุณภาพชีวิต และความเท่าเทียมทางภูมิอากาศ ของผู้คนทั่วโลก